| |
Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz.
Hayatı
Bu dönem,
Avrupa'da bir halka dönüş ve aydınlatma çağıdır. John Locke ve J.J
Rousseau ile açılıp gelişen, Avrupa'da eğitim, bilim ve kültürün
halk yığınlarına yayılması girişimleri, aklın hakimiyetine dayanan
bir "Aydınlanma Akımı" oluşturmuştur. Kaynaklar, aydınlatma
çağında bizim nerede, Avrupa'nın nerede olduğunu belirtmek için şu
klasik örneği verirler.
Padişah III.
Mustafa (1717 - 1774), Büyük Friedrich'ten Mehmet Resmi Efendi
aracılığı ile üç müneccim (yıldızlarla fal bakan) istemiş, oda üç
müneccim yerine
1) Tarih okumak
ve eski tecrübelerden yararlanmak,
2) İyi
bir orduya sahip olmak ve barış zamanında orduya savaş zamanındaki
gibi telim ettirip yetiştirmek,
3) Hazineyi
dolu tutmak öğütlerini göndermiş.
Aynı yıllarda Hasankale'de
bir adam, aydınlatma çağını ve akımının bizdeki tek eseri olan
"Marifetname"sinde;
"O müneccimler
ki Allah'ın eseri hakkında bilgilerden mahrum kalmışlardır, her
işi yıldızlara bağlıyarak sapıklığa düşmüşlerdir"
Diye yazmaktadır... |
|
